Spis treści:

  1. Znamiona czynu zabronionego
  2. Zagrożenie karne
  3. Zbieg przepisów

1. Znamiona czynu zabronionego

Polskie ustawodawstwo nie uważa za przestępstwo samobójstwa, w związku z tym odpowiedzialności karnej nie podlega osoba, która sama chce odebrać sobie życie. Jest to jednak czyn sprzeczny z konstytucyjną zasadą ochrony życia każdego człowieka, z tego też względu kodeks karny penalizuje pomoc lub namawianie do samobójstwa.

Przestępstwo z art. 151 k.k. jest przestępstwem powszechnym, może je popełnić każdy.

Strona przedmiotowa polega na udzielaniu pomocy (co odpowiada pomocnictwu z art. 18 § 3 k.k.) poprzez rady, wskazówki lub środki potrzebne do dokonania samobójstwa, albo namawianiu do targnięcia się na własne życie (część autorów utożsamia to z podżeganiem z art. 18 § 2 k.k., część uważa, że namawianie jest pojęciem węższym, ponieważ ogranicza się do reakcji słownej).

Jest to przestępstwo materialne, którego skutkiem musi być doprowadzenie do targnięcia się człowieka na własne życie. Co ważne, nie musi to być targnięcie skuteczne – ofiara wcale nie musi umrzeć. Jeśli nie podjęto próby samobójczej, sprawca może odpowiadać za usiłowanie. Jeśli osoba nie może rozpoznać, co się dzieje (bo jest np. upośledzony) i w wyniku namowy odbiera sobie życie, sprawca odpowiada za zabójstwo.

Przestępstwo można popełnić wyłącznie umyślnie z zamiarem bezpośrednim przy namawianiu, a z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym przy pomocy.

2. Zagrożenie karne

Namawianie lub pomoc w samobójstwie zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

3. Zbieg przepisów

Przestępstwo z art. 151 jest jednym ze znamion czynów z art. 190a § 3 k.k. (uporczywe nękanie), art. 207 § 3 k.k. (znęcanie się sprawcy nad ofiarą) oraz art. 358 § 3 k.k. (znęcanie się żołnierza nad podwładnym).

Nie zachodzi zbieg z art. 148 (zabójstwo) i art. 150 (eutanazja). W przypadku samobójstwa zbiorowego (zabicie osoby trzeciej i popełnienie samobójstwa), zachodzi zbieg kumulatywny z zabójstwem.

M. W.

Bibliografia:

  • A. Grześkowiak, K. Wiak (red.), Kodeks karny. Komentarz. Wydawnictwo C. H. Beck, 2015
  • M. Królikowski, R. Zawłocki, Kodeks karny. Część szczególna. Tom I, Wydawnictwo C. H. Beck, 2013

2 komentarze

  1. A jeśli ktoś namawiał do samobójstwa, jednak osoba ta nie podjeła w tym działaniu żadnych kroków to czy osoba namawiająca może ponieść jakieś konsekwencje?

    Ana
    1. W takim wypadku, jeśli spełnione są wszystkie pozostałe znamiona, a brak jedynie działań ofiary zmierzających bezpośrednio do samobójstwa, sprawca przestępstwa z art. 151 k.k. będzie odpowiadał za usiłowanie (w granicach odpowiedzialności za dokonanie).

      Michał Wysocki

Pozostaw odpowiedź Ana Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *